De klassieke Chinese uitleg is dat er energiekanalen in regelmatige patronen over de oppervlakte van en door het lichaam lopen. Deze energiekanalen, meridianen genoemd, zijn vergelijkbaar met rivieren die door het lichaam vloeien en de weefsels irrigeren en voeden . Een hindernis in de beweging in deze energierivieren is vergelijkbaar met een dam in een rivier.

De meridianen kunnen beïnvloed worden door naalden te prikken in de acupunctuurpunten; de naalden verwijderen de hindernissen en herstellen de normale stroming door de meridianen.
De moderne wetenschappelijke verklaring is dat het prikken van naalden in de acupunctuurpunten het zenuwstelsel stimuleert om in de spieren, ruggengraat en hersenen, chemische stoffen te laten vrijkomen. Deze chemische stoffen zullen ofwel het aanvoelen van de pijn veranderen, ofwel ervoor zorgen dat er andere chemische stoffen en hormonen vrijkomen die het eigen interne regelingssysteem beïnvloeden.
De verbeterde energie- en biochemische balans geproduceerd door acupunctuur resulteert in het stimuleren van de natuurlijke genezingsvermogens van het lichaam, en in het begunstigen van fysische en emotionele gezondheid.